OC. Oil City

oil city

Oil City – galicyjska gorączka czarnego złota

Gra inspirowana historią dziewiętnastowiecznych pionierów przemysłu naftowego z Galicji. Jest ona symulacją prowadzenia biznesu dla 9–30 osób od 13 roku życia. Gracze wchodzą w role historycznych przedsiębiorców i działają w trzyosobowych spółkach. Uczestnicy podczas rozgrywki uczą się współpracy w grupie, zarządzania ryzykiem, inwestowania i planowego działania w warunkach gwałtownych zmian cen surowców. Wydawcą gry jest Małopolski Instytut Kultury.

źródła naftowe

 

Galicyjscy przedsiębiorcy naftowi (wybór)

  • Adam Bratkowski, [przypis w:] Studia i materiały z dziejów nauki polskiej. Historia techniki i nauk technicznych, t. 1–3, Warszawa 1958, s. 15.
  • Arctowski Henryk B., Zarys życia i prac Stanisława Prus Szczepanowskiego, [w:] Stanisław Szczepanowski, Myśli o odrodzeniu narodowem, wyd. 3 uzup., z życiorysem i portretem autora, t. 1, Lwów–Warszawa 1923.
  • Bałda Waldemar, Analfabeta z podkarpackiej wsi. Geniusz polskiego nafciarstwa, Interia. Nowa Historia, 24 marca 2014 [dostęp: 17.10.2015].
  • Bonusiak Włodzimierz, Szejk z Galicji. Ignacy Łukasiewicz 1822–1882, Rzeszów 2007.
  • Brylak-Załuska Maria, Maziarska wieś Łosie, Kraków 1986.
  • Brzozowski Stanisław, Jan Józef Ignacy Łukasiewicz, [w:] Internetowy polski słownik biograficzny, oprac. Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności, wydawca: Narodowy Instytut Audiowizualny.
  • Brzozowski Stanisław, Ignacy Łukaszewicz – twórca przemysłu naftowego, [w:] Historia polskiego przemysłu naftowego, red. Ryszard Wolwowicz, 1, Brzozów–Kraków 1994.
  • Brzozowski Stanisław Marian, Garvey William Henry Mac Garvey, [w:] Internetowy polski słownik biograficzny, oprac. Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności [dostęp: 17.10.2015].
  • Brzozowski Stanisław, Stanisław Szczepanowski, [w:] Historia polskiego przemysłu naftowego, Ryszard Wolwowicz, t. 1, s. 36–58, Brzozów–Kraków 1994.
  • Bubak Joanna, Karpacko-galicyjski szlak naftowy, z. 1: Śladami Williama Henry’ego McGarveya, Gorlice 2008.
  • Drąg Damian, Krótka historia substancji smolistych w kulturze ludowej, „Wiek Nafty” 2007, nr 3.
  • Estreicher Tadeusz, Jan Zeh. Zapomniany pionier przemysłu naftowego, Warszawa 1935.
  • Galos Adam, Gorajski (Gorayski) August (1832–1915), [w:] Internetowy polski słownik biograficzny, oprac. Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności [dostęp: 17.10.2015].
  • Jaracz Czesław, Stanisław Szczepanowski (1846–1900), „Wiek Nafty” 2001, nr 2, s. 59.
  • Kieniewicz Stefan, Dramat trzeźwych entuzjastów. O ludziach pracy organicznej, Warszawa 1964 (rozdział o Stanisławie Szczepanowskim: Nędza Galicji).
  • Krasnowolski Antoni, Niedźwiedzki Władysław, Słownik staropolski. 26 000 wyrazów i wyrażeń używanych w dawnej mowie polskiej, Warszawa 1920; hasło: łebak [dostęp: 30.04.2016].
  • Krzyżanowski Julian, Sienkiewicz i Szczepanowski, [w:] „Przegląd Humanistyczny” 1970, nr 4.
  • Kuberski Leszek, Stanisław Szczepanowski (1846–1900). Przemysłowiec. Polityk. Publicysta, Opole 1997.
  • Kubit Joanna, Rohan Dorota, Tradycje ubioru „ludzi nafty” w dawnej Galicji, „Wiek Nafty” 2012, nr 1.
  • Laskowski Andrzej, Między folwarkiem a szybem. Ziemianie galicyjscy a nafta na przykładzie Jasła i powiatu jasielskiego, „Studia z Historii Społeczno-Gospodarczej” 2010, t. 8, pod red. Jarosława Kity, Kraków 2010 [dostęp: 30.04.2016].
  • Olejarz Barbara, Ignacy Łukasiewicz, „Wiek Nafty” 2009, nr 2.
  • Olejarz Barbara, Zenon Turczynowicz Suszycki, „Wiek Nafty” 2010, nr 4, s. 2528.
  • Pachla-Wojciechowska Karolina, Zagroda Maziarska w Łosiu, Kraków 2012.
  • Pabis Tadeusz, Rączkowski Jan (1861–1947). Kierownik kopalni, współodkrywca wielkiej ropy w Borysławiu i Tustanowicach, Regionalna Fundacja Upowszechniania Historii Przemysłu Naftowego w Regionie Gorlicko-Bieckim w Libuszy [dostęp: 17.10.2015]
  • Pabis Tadeusz, Władysław Długosz, Libusza 2005.
  • Pabis Tadeusz, Wiktor Petit, Libusza 2013.
  • Pabis Tadeusz, Jadwiga Straszewska, Libusza 2004.
  • Pabis Tadeusz, Życiorys naftą pisany: Hr. Jadwiga Straszewska (1826–1903) – właścicielka Kopalni Nafty i Rafinerii w Lipinkach, „Wiek Nafty” 2003, nr 1, s. 24.
  • Pabis Tadeusz, Jan Zeh. Wynalazca nafty, Libusza 2010.
  • Pabis Tadeusz, Książę Stanisław Jabłonowski (1799–1878), Libusza 2010.
  • Pabis Tadeusz, Adam hr. Skrzyński (1853–1905), Libusza 2010.
  • Pabis Tadeusz, Śladami gorlickich naftowców, Libusza 2006.
  • Pawłowski Wincenty, Wielcy odkrywcy polskiej nafty: Albert Fauck, „Wiek Nafty” 1993, nr 1, s. 12.
  • Pawłowski Wincenty, Adolf Jabłoński (1825–1887), „Wiek Nafty” 1993, nr 3, s. 56.
  • Pawłowski Wincenty, Profesor Leon Syroczyński na tle początków rozwoju szkolnictwa naftowego w Polsce, „Wiek Nafty” 1999, nr 2, s. 15.
  • Pawłowski Wincenty, Wolski Wacław (1865–1922), [w:] Słownik biograficzny techników polskich, red. Tadeusz Skarżyński [i inni], z. 6, Warszawa 1995.
  • Pawłowski Wincenty, Wacław Wolski (1865–1922), „Wiek Nafty” 1993, nr 1.
  • Pietrusza Józef, Szczepanowski (Prus-Sczepanowski), [w:] Słownik biograficzny techników polskich, red. Tadeusz Skarżyński [i inni], z. 9, Warszawa 1998.
  • Pietrusza Józef, Długosz Władysław, [w:] Słownik biograficzny techników polskich (Jubileuszowe Wydanie Specjalne), Tadeusz Skarżyński [i inni], t. 25, Warszawa 2015.
  • Roeske Wojciech, Ignacy Łukasiewicz 1822–1882, Warszawa 1962.
  • Sozański Józef, Ignacy Łukasiewicz, „Wiek Nafty” 1991, nr 1, s. 1118.
  • Sozański Józef, Łebak – symbol bezimiennych ludzi nafty, „Wiek Nafty” 1995, nr 2, s. s. 3842.
  • Szczepanowski Stanisław, Idea polska (wybór pism), wyb. i przedm. Stanisław Borzym, Warszawa 1877.
  • Szczur Jerzy, Karol Klobassa Zrencki senior 1823–1886, „Wiek Nafty” 2008, nr 4, s. 3641.
  • Turska Katarzyna, Wokół problematyki zawodów leśnych. Smolarstwo, dziegciarstwo, maziarstwo, Widecki Park Krajobrazowy [dostęp: 12.05.2016].
  • Wacięga Sebastian, Galicyjscy pionierzy przemysłu naftowego w II połowie xix wieku, „Małopolska. Regiony, Regionalizmy, Małe Ojczyzny” 2016, nr XVIII, s. 127–159.
  • Wielkiewicz Zuzanna, Łukasiewicz Ignacy (1822–1882), [w:] Materiały dydaktyczne e-learningowe na temat „miejsce polski w światowej historii wynalazków” do nauczania techniki w gimnazjum (praca dyplomowa), Kraków 2009 [dostęp: 16.06.2016].
  • Wielkiewicz Zuzanna, Wolski Wacław (1865–1922), [w:] Materiały dydaktyczne e-learningowe na temat „miejsce polski w światowej historii wynalazków” do nauczania techniki w gimnazjum (praca dyplomowa), Kraków 2009 [dostęp: 16.06.2016].
  • Wolski Marian, Teofil Tytus Tomasz Trzecieski, „Wiek Nafty” 2009, nr 3, s. 3944.
  • Wolwowicz Ryszard, Rzecz o pionierze polskiej nafty Stanisławie Szczepanowskim, „Wiek Nafty” 2006, nr 3, s. 6668.
  • Zyga Aleksander, Świat łebaków, „Nowiny-Kurier” 1991, [b.d.].

 

Wprowadzenie (wybór)

  • Biechoński Wojciech, Rzut oka na przemysł górniczy naftowy w Galicji, [b.m.w.] 1886.
  • Bóbr Wacław, Polski przemysł naftowy, Warszawa 1928.
  • Cząstka Jan, Nafta w Polsce, Kraków 1972.
  • Dębski Jan, Ignacy Łukasiewicz. Narodziny przemysłu naftowego, Warszawa 1955.
  • Fingerchut Maksymilian, Stan polskiego przemysłu naftowego w drugiej połowie XIX wieku. Referat wygłoszony na VI Zjeździe Naftowym w Krośnie w październiku 1932 r., „Wiek Nafty” 2004, nr 1.
  • Historia naftownictwa, www.nafta-polska.pl (zbiór tekstów) [dostęp: 1.12.2015]
  • Historia polskiego przemysłu naftowego, red. Ryszard Wolwowicz, t. 1–2, Brzozów–Kraków 1994–1995.
  • Historia polskiego przemysłu naftowego, red. Maciej Boryń, Andrzej Chodubski, Bartosz Duraj, Toruń 2014.
  • Kohl Alfred, Nasz przemysł naftowy w rozrachunku z Austryą. Referat dla Biura Prac Kongresowych (drukowane jako rękopis), Kraków 1919.
  • Krawczyk Jerzy, Początki szkolnictwa naftowego na ziemiach polskich, „Studia Historyczne” 1997, R. XL, z. 3 (158) [dostęp: 27.07.2015].
  • Krawczyk Jerzy, Rozwój polskiego szkolnictwa górniczego do roku 1939, „Górnictwo” 1989, R. 13, z. 2 [dostęp: 27.07.2015].
  • Nicieja Stanisław Sławomir, Kresowe trójmiasto: Truskawiec – Drohobycz – Borysław, Opole 2009.
  • Orlewski Jerzy, Kariera nafty, Warszawa 1965.
  • Pabis Tadeusz, Śladami gorlickich naftowców, Nowy Korczyn 1996.
  • Przemysł naftowy w Polsce. Zarys historji wraz z opisem techniki pracy w przemyśle naftowym, uzupełniony przewodnikiem po Pawilonie Naftowym P.W.K., red. Stefan Bartoszewicz, Lwów 1929.
  • Ruszaj Kinga, Gorlicki przemysł naftowy – od powstania do współczesności (praca dyplomowa), Gorlice 2010.
  • Staszic Stanisław, O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski, Warszawa 1815 [dostęp: 11.05.2016].
  • Szczepanowski Stanisław, Nędza Galicji w cyfrach i program energicznego rozwoju gospodarstwa krajowego, Lwów 1888.
  • Ślawski Tadeusz, Początki i rozwój kopalnictwa naftowego na Podkarpaciu w historycznym zarysie, Biecz 1997.
  • Tomaszkiewicz Leon, Wiek nafty, Warszawa 1956.
  • Wańkowicz Melchior, Książka o polskim pochodzie gospodarczym, Warszawa 1938.
  • Wańkowicz Melchior, Sztafeta, Warszawa 2012.
  • Windakiewicz Edward, Olej i wosk skalny w Galicji, Lwów 1875.
  • Windakiewicz Edward, Olej i wosk ziemny w Galicyi. Nakładem Administracyi Gazety Lwowskiej – 1875, „Wiek Nafty” 2004, nr 1.
  • Wolski Marian, Trzecieski Teofil Tytus Tomasz, „Wiek Nafty” 2009, nr 3.

 

Naftowe szlaki turystyczne

 

Ciekawe miejsca – muzea i wystawy naftowe oraz gazowe

 

Opracowania popularyzatorskie

 

Czasopisma branżowe

 

Artykuły

  • Bartoszewicz Stefan, Historia i stan ekonomiczny przemysłu naftowego w Galicji (przedruk z dwutygodnika „Nafta” z 1906 r.), „Wiek Nafty” 2000, nr 1, s. 5–8.
  • Borysławskie złoże ropy naftowej, www.geokarpaty.net (projekt „Geo-Karpaty. Utworzenie polsko-ukraińskiego szlaku turystycznego”, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie) [dostęp: 1.12.2015].
  • Żukow-Karczewski Marek, Borysław – „Galicyjskie piekło”, www.ekologia.pl [dostęp: 1.12.2015]
  • Dorynek Józef, Stuletnie dzieje Rafinerii Nafty Jedlicze, „Wiek Nafty” 1999, nr 2, s. 26–28.
  • Fabiański Julian, Rozwój polskiego wiertnictwa i wydobywania ropy naftowej (Przedruk: „Przemysł Naftowy”, czerwiec 1929 r.), „Wiek Nafty” 2003, nr 3.
  • Klein Roman, Pierwsza kopalnia oleju skalnego (przedruk: „Ropa”, nr 16, 1929 r.), „Wiek Nafty” 2004, nr 1, s. 3–6.
  • Kahlik Kazimierz, Przemysł rafineryjny w Zagłębiu Borysławskim, „Wiek Nafty” 1995, nr 2, s. 31–37.
  • Król Stanisław, Limanowa nafta pachnąca – 100-lecie limanowskiej rafinerii, „Wiek Nafty” 2008, nr 3, s. 3–7.
  • Krzyżogorski Klemens, Podzwonne dla Klondike, „Odra” 1963, nr 2 [dostęp: 11.05.2016].
  • Łotysz Sławomir, Galicyjska nafta i wosk ziemny na EXPO 1873. Relacja Agatona Gillera z Wiednia, „Wiek Nafty” 2008, nr 1, s. 3–7.
  • Mąka Ewa, „Nafta” współtwórcą polskiego słownictwa naftowego, „Wiek Nafty” 2009, nr 1, s. 37–41.
  • Mierzecki Roman, Stosowanie ropy naftowej w Galicji w XIX wieku, „Wiek Nafty” 1999, nr 3, s. 5–7.
  • Nowosielecki Zygmunt, Pogląd na rozwój przemysłu naftowego (Przedruk z czasopisma „Nafta” r. 1893, z zachowaniem oryginalnej pisowni), „Wiek Nafty” 1998, nr 2.
  • Nycz Kazimierz, Początki górnictwa naftowego w Polsce, Wiek Nafty 1991, nr 1, s. 3–10.
  • Olejarz Barbara, „Błoto czy złoto” – wpływ przemysłu naftowego na życie wiejskie na ziemi krośnieńskiej w drugiej połowie XIX wieku, „Wiek Nafty” 2010, nr 1, s. 10–16.
  • Rohan Dorota i Kubit Joanna, Tradycyje ubioru „ludzi nafty” w dawnej Galicji, „Wiek Nafty” 2012, nr 1, s. 16–24.
  • Rymar Stanisław, Początki działalności wydobywczej ropy naftowej na terenach dawnej Galicji – wspólne aspekty kulturowe i środowiskowe tego okresu w możliwych relacjach polsko-ukraińskich, „Wiek Nafty” 2008, nr 1, s. 8–13.
  • Schatzel Stanisław, Z dawnych dziejów Borysławia (przedruk: „Przemysł Naftowy” 1895 r.), „Wiek Nafty” 2001, nr 4, s. 11 i 2002, nr 1, s. 5–10.
  • Sepioł Andrzej Stanisław, Zarys historii kopalnictwa naftowego na terenie Harklowej w latach 1861–1914, „Wiek Nafty” 2009, nr 1, s. 14–26.
  • Sulimirski Wit, O rozwoju kopalnictwa naftowego w Galicji (przedruk: „Ropa”, nr 22, t. V, 1939), „Wiek Nafty” 2000, nr 3, s. 7–10.
  • Stańczyk Tomasz, Aż poleje się ropa, www.historia.uwazamrze.pl [dostęp: 1.12.2015].
  • Szymonik Danuta, „Kalifornia Galicyjska” w prozie Iwana Franki, „Porównania” 2013, nr 12, t. XII, s. 163–175.
  • Tarasiewicz Tadeusz, Przesilenie w przemyśle naftowym galicyjskim od 1902 do 1906 roku, Kraków–Warszawa 1907.
  • Twaróg Maria, Światło lampy naftowej, „Wiek Nafty” 2009, nr 1, s. 34–36.
  • Wahal Antoni Leszek, Rafineria nafty w Krośnie – szkic z dziejów jej powstania i rozwoju do roku 1916, „Wiek Nafty” 1995, nr 1, s. 10–22.
  • Wais Tadeusz, Likwidacja kopanek i otworów wiertniczych, „Wiek Nafty” 2014, nr 3, s. 18–31.
  • Wais Tadeusz, Ropianka, „Wiek Nafty” 2014, nr 3, s. 40.
  • Wnęk Jan, Dyskusje w sejmie krajowym na temat kryzysu w galicyjskim przemyśle naftowym, „Wiek Nafty” 2011, nr 2.
  • Wolniewicz Paweł, Szejkowie z Galicji, czyli naftowa gorączka w Polsce, Żywa Planeta [dostęp: 16.06.2016].
  • Zuzak Józef, Zarys dziejów najstarszej na świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce, „Wiek Nafty” 1994, nr 2, s. 3–22.
  • Żukow-Karczewski Marek, Borysław – „Galicyjskie piekło, www.ekologia.pl [dostęp: 1.12.2015].

 

 

Literatura / Pamiętniki

  • Będkowski Lesław, Krupa Adam, Krupa Bogusława, Borysław w okruchach wspomnień. Antologia, cz. 2, Warszawa 2004.
  • Chciuk Andrzej, Ziemia księżycowa. Druga opowieść o Wielkim Księstwie Bałaku, Warszawa 2002.
  • Chciuk Andrzej, Opowieść o Wielkim Księstwie Bałaku, Londyn 1969.
  • Chłędowski Kazimierz, Pamiętniki, t. 1–2, Wrocław 1951.
  • Czernecki Roman, Z Krzemieńca, Borysławia…, Warszawa 2010.
  • Franko Iwan, Borysław (1877).
  • Franko Iwan, Boa constrictor (1878).
  • Franko Iwan, Borysław się śmieje (1882).
  • Franko Iwan, opowiadania: Nafciarz, Przy pracy, Połujka, Owczarz.
  • Jaracz Czesław, Sławni naftowcy w pamiętnikach Kazimierza Chłędowskiego, „Wiek Nafty” 2005, nr 1­–2.
  • Kossowski Jerzy, Nafta… nafta… nafta…, Warszawa 1937.
  • Maciejowski Ignacy (Sewer), Nafta, Warszawa 1894 [dostęp: 11.05.2016].
  • Maciejowski Ignacy (Sewer) Ponad siły, Warszawa 1900.
  • Miciński Tadeusz, Księga tajemna Tatr, Warszawa 1910 (postać Oleśnickiego) [dostęp: 11.05.2016].
  • Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Galicyi, Bukowinie, Spiszu, Orawie i Śląsku Cieszyńskim, Lwów 1919 [dostęp: 11.05.2016].
  • Ossendowski Ferdynand Antoni, Karpaty i Podkarpacie, Poznań 1938 (rozdział X: Piekło galicyjskie, s. 201­–214) [dostęp: 11.05.2016].
  • Ostaszewski Adam, Tu dawnymi czasy, [w:] Bełza Stanisław, Iwonicz i jego okolice, Lwów  Kraków  Warszawa 1885, s. 7. (Bełkotka w Iwoniczu Zdroju)
  • Pol Wincenty, Pieśń o ziemi naszej, 1857. (Bełkotka w Iwoniczu Zdroju)
  • Rogosz Józef Atanazy, W piekle galicyjskim, „Kur. Pol.” 1890; wydanie książkowe: Gródek 1896.
  • Szymonik Danuta, Kalifornia galicyjska w prozie Iwana Franki, „Porównania” 2013, nr 12 [dostęp: 11.05.2016].
  • Wierzyński Kazimierz, Księżyc. (wiersz o Drohobyczu).
  • Wróbel Tadeusz, Borysław nie śmieje się. Opowieść o rodzinnym mieście, Warszawa 2006.

 

Albumy

  • Dawno temu w Karpatach. Rzecz o polskiej nafcie. Album fotografii z lat 1850–1939 / A long time ago in the Carpathians: An account of the Polish Petroleum: A Photo Album 1853–1939, red. Jolanta Wójcik, Stefan Zbadyński, Kraków [2005].
  • Nater Ryszard, Sozański Józef, Nafta – ludzie i fakty, Lesko 2002.
  • Nater Zygmunt, Nater Ryszard, Od Łukasiewicza do Giełdy, Lesko 2005.
  • Malinowski Jerzy, Galicja pachnąca naftą. Przemysł naftowy na dawnych pocztówkach, Krosno 2005.
  • Malinowski Jerzy, Jasno jak w świetle dnia… Kompendium wiedzy o lampie naftowej, Tuchów 2007.
  • Puchowicz Aleksander, Z naftą przez pokolenia, Płock 2013 [dostęp: 27.07.2015].

 

Źródła obcojęzyczne (wybór)

 

Inspiracje współczesne / Inne

  • Antosik-Piela Maria, „Wtedy nafta się pokazała”, czyli o galicyjskiej powieści przemysłowej, referat wygłoszony w czasie konferencji Galicyjska polifonia. Miejsca i głosy (Warszawa, 6–8 maja 2014).
  • Rzemieślnicy Beskidu Niskiego, wywiady przeprowadził Tomasz Zając, Gorlice 2010.
  • Yergin Daniel, Nafta, władza i pieniądze, Warszawa 1996.
  • Yergin Daniel, The Quest. W poszukiwaniu energii, Warszawa 2013

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


  • Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
    ul. 28 lipca 1943 17c
    30-233 Kraków
    tel.: +48 12 422 18 84, 631 30 70, 631 31 75

    Kontakt do koordynatora

    Newsletter

    Projekt edukacyjny Galicyjski Teksas

    Projekt zakłada opracowanie i wydanie gry historyczno-ekonomicznej jako atrakcyjnego i niekonwencjonalnego sposobu uczenia historii, wiedzy o społeczeństwie i przedsiębiorczości. Celem jest przypomnienie historii dziewiętnastowiecznej Galicji będącej kolebką przemysłu naftowego oraz zaprezentowanie kilkunastu postaci działających wówczas przedsiębiorców. Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w ramach programu Patriotyzm Jutra.

    lato w teatrze
    lato w teatrze

    Partner projektu:

    lato w teatrze